ปวดท้องน้อยจี๊ดๆ เป็นๆหายๆ เกิดจากอะไร เช็กอาการร่วม

ปวดท้องน้อยจี๊ดๆ เป็นๆหายๆ อาจเกิดจากการตกไข่ การบีบตัวช่วงมีประจำเดือน ถุงน้ำรังไข่ ระบบทางเดินปัสสาวะ หรือลำไส้ โดยต้องพิจารณาตำแหน่งที่ปวด ระยะเวลาที่เป็น และอาการร่วม ไม่ควรสรุปว่าเกิดจากมดลูกเพียงอย่างเดียว แม้บางคนจะมีอาการปวดท้องหน่วง แต่ไม่ได้เป็นประจำเดือนร่วมด้วยก็ตาม

การสังเกตว่าปวดด้านขวา ด้านซ้าย หรือตรงกลาง ปวดสัมพันธ์กับรอบเดือนหรือไม่ รวมถึงมีไข้ คลื่นไส้ ปัสสาวะแสบขัด เลือดออกผิดปกติ หรือหน้ามืดหรือไม่ จะช่วยแยกความเร่งด่วนได้ บทความนี้รวบรวมสาเหตุที่พบบ่อยและสัญญาณเตือนที่ควรไปโรงพยาบาล

ปวดท้องน้อยจี๊ดๆ ผู้หญิง บอกอะไรได้บ้าง

อาการปวดท้องน้อยจี๊ดๆ เป็นๆ หายๆ ไม่ได้ชี้ไปที่มดลูกเพียงอย่างเดียว แต่อาจเกี่ยวกับรังไข่ ท่อนำไข่ ทางเดินปัสสาวะ หรือลำไส้ได้ แม้ปวดหน่วงทั้งที่ไม่ได้อยู่ในช่วงประจำเดือน จึงต้องดูอาการร่วมและช่วงเวลาที่ปวดประกอบกัน

ท้องน้อยคือบริเวณใต้สะดือลงมาจนถึงเหนือกระดูกหัวหน่าว ครอบคลุมส่วนล่างของช่องท้องและอุ้งเชิงกราน ซึ่งอยู่ระหว่างกระดูกเชิงกรานทั้งสองข้าง อาการจี๊ดมักเป็นความรู้สึกแปลบเหมือนถูกจิ้ม เกิดขึ้นสั้นๆ แล้วหายไป ส่วนอาการปวดเป็นพักๆ อาจกลับมาเป็นระยะเมื่อขยับตัว ลำไส้บีบตัว ปัสสาวะ หรืออยู่ในช่วงเปลี่ยนแปลงของรอบเดือน

เพื่อช่วยแยกสาเหตุ ให้จดข้อมูลเหล่านี้ไว้

• ระบุตำแหน่งให้ชัดว่าอยู่ขวา ซ้าย ตรงกลาง หรือสลับข้าง รวมถึงการร้าวไปหลังหรือขาหนีบ
• บันทึกเวลาที่เริ่มปวด ระยะเวลาที่ปวดแต่ละครั้ง ระดับความเจ็บ และสิ่งที่ทำให้อาการดีขึ้นหรือแย่ลง
• สังเกตประจำเดือนครั้งล่าสุด เลือดออกผิดปกติ ตกขาว ปัสสาวะแสบขัด คลื่นไส้ ท้องอืด ท้องเสีย หรือท้องผูก
• แจ้งโอกาสตั้งครรภ์ โรคประจำตัว การผ่าตัดในอุ้งเชิงกราน และยาที่ใช้อยู่เมื่อเข้ารับการตรวจ

เจ็บปีกมดลูกข้างขวา ควรแยกจากสาเหตุอะไร

อาการเจ็บปีกมดลูกข้างขวาอาจมาจากรังไข่หรือท่อนำไข่ด้านขวา แต่ตำแหน่งเพียงอย่างเดียววินิจฉัยโรคไม่ได้ เพราะไส้ติ่ง ลำไส้ ท่อไต และกระเพาะปัสสาวะก็ทำให้ปวดบริเวณใกล้เคียงกันได้ ให้เปรียบเทียบข้างที่ปวดกับช่วงรอบเดือน ลักษณะการขับถ่าย และอาการทางปัสสาวะก่อนประเมินสาเหตุ

หากปวดข้างใดข้างหนึ่งช่วงกลางรอบเดือนเพียงช่วงสั้นๆ และไม่มีอาการอื่น อาจเกี่ยวกับการตกไข่ได้ แต่ไม่ควรใช้ตำแหน่งปวดเป็นหลักฐานยืนยัน เพราะอาการจากรังไข่และลำไส้อาจอยู่ใกล้กันมาก ความรู้สึกเจ็บอาจคล้ายกันทั้งที่ต้นเหตุคนละระบบ

อาการท้องอืด แน่นท้อง ถ่ายไม่สุด ท้องผูก หรือถ่ายเหลวชี้ให้พิจารณาระบบทางเดินอาหารมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อปวดสัมพันธ์กับอาหารหรือดีขึ้นหลังผายลมและขับถ่าย ส่วนปัสสาวะแสบขัด ปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะเป็นเลือด หรือปวดร้าวไปสีข้างทำให้นึกถึงทางเดินปัสสาวะและท่อไต

ถ้ามีเลือดออกทางช่องคลอดผิดปกติ ตกขาวมีกลิ่น เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ หรือปวดต่อเนื่อง ควรตรวจหาสาเหตุจากอวัยวะสืบพันธุ์และอุ้งเชิงกราน การประเมินอาจต้องใช้การตรวจร่างกาย ตรวจปัสสาวะ ตรวจการตั้งครรภ์ หรืออัลตราซาวนด์ตามอาการ ไม่ควรสรุปว่าเป็นอาการจากปีกมดลูกเพียงเพราะปวดอยู่ด้านขวาหรือซ้าย

ปวดมดลูกเกิดจากอะไรเมื่ออาการเป็นๆ หายๆ

อาการปวดมดลูกที่กลับมาเป็นระยะอาจเกิดจากการบีบตัวของมดลูกในช่วงมีประจำเดือน การเปลี่ยนแปลงช่วงตกไข่ ถุงน้ำรังไข่ หรือการอักเสบในอุ้งเชิงกราน การระบุต้นเหตุให้แม่นขึ้นต้องดูความสัมพันธ์กับรอบเดือน เลือดออก ตกขาว ปัสสาวะ และอาการปวดข้างใดข้างหนึ่งร่วมกัน

มดลูกบีบตัวเกิดจากอะไร คำตอบที่พบบ่อยคือสารในร่างกายที่กระตุ้นให้กล้ามเนื้อมดลูกหดตัวเพื่อดันเลือดประจำเดือนออก จึงมักปวดหน่วงหรือบีบเป็นพักๆ ก่อนและระหว่างมีประจำเดือน อาการอาจลามไปหลังหรือต้นขาได้ หากปวดมากขึ้นเรื่อยๆ ปวดนอกช่วงประจำเดือน หรือรบกวนการใช้ชีวิต ควรตรวจหาสาเหตุอื่นร่วมด้วย เช่น เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

ช่วงตกไข่อาจทำให้เจ็บแปลบหรือหน่วงท้องน้อยด้านใดด้านหนึ่งตามรังไข่ที่มีการตกไข่ อาการมักสัมพันธ์กับช่วงกลางรอบเดือนและหายได้เอง แต่ถ้าปวดนานขึ้น ปวดซ้ำรุนแรง หรือมีเลือดออกผิดปกติ ไม่ควรเหมารวมว่าเป็นอาการตกไข่ทุกครั้ง

ถุงน้ำรังไข่อาจไม่ทำให้มีอาการเลย หรือทำให้ปวดหน่วง ปวดจี๊ดด้านใดด้านหนึ่ง และรู้สึกแน่นท้องได้ หากถุงน้ำมีขนาดใหญ่ มีเลือดออก หรือเกิดการบิดของรังไข่ อาการจะเปลี่ยนเป็นปวดชัดเจนและอาจมีคลื่นไส้ร่วมด้วย จึงต้องอาศัยการตรวจและอัลตราซาวนด์ ไม่สามารถยืนยันจากความรู้สึกปวดเพียงอย่างเดียว

การอักเสบในอุ้งเชิงกรานจากการติดเชื้ออาจทำให้ปวดท้องน้อยต่อเนื่องหรือเป็นๆ หายๆ พร้อมตกขาวผิดปกติ เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ เลือดออกระหว่างรอบเดือน หรือมีไข้ อาการกลุ่มนี้ควรพบแพทย์เพื่อรักษาต้นเหตุและป้องกันการอักเสบลุกลาม

ปวดท้องน้อยตรงกลางจี๊ดๆ ผู้หญิง ต้องสังเกตอาการร่วมใด

อาการปวดท้องน้อยตรงกลางจะประเมินได้แม่นขึ้นเมื่อดูอาการที่เกิดพร้อมกัน ไม่ควรใช้ตำแหน่งปวดเพียงอย่างเดียวตัดสินว่าเกิดจากมดลูก เพราะอาจเกี่ยวข้องกับทางเดินปัสสาวะ ระบบทางเดินอาหาร หรืออวัยวะในอุ้งเชิงกรานได้

ให้สังเกตลักษณะอาการร่วมเหล่านี้และจดว่าเริ่มเกิดเมื่อไร

• มีไข้หรือหนาวสั่นร่วมกับปวดท้อง โดยเฉพาะถ้าปวดมากขึ้นและรู้สึกป่วยชัดเจน อาจบ่งถึงการอักเสบหรือติดเชื้อ ควรเข้ารับการตรวจ
• มีตกขาวเปลี่ยนสี มีกลิ่นแรง เป็นก้อนผิดปกติ หรือมีเลือดออกระหว่างรอบเดือน หลังมีเพศสัมพันธ์ หรือหลังประจำเดือนหมด ให้แจ้งแพทย์ เพราะเป็นข้อมูลที่ช่วยประเมินความผิดปกติของช่องคลอด ปากมดลูก มดลูก หรือท่อนำไข่
• มีคลื่นไส้อาเจียน ท้องเสีย ท้องผูก ท้องอืด หรือปวดบิดร่วมด้วย อาจทำให้นึกถึงระบบทางเดินอาหารมากขึ้น แต่ถ้าอาเจียนจนดื่มน้ำไม่ได้หรือปวดเฉพาะจุดรุนแรงไม่ควรรอดูเอง
• ปัสสาวะแสบขัด ปัสสาวะบ่อย ปวดถ่วงเหนือหัวหน่าว หรือมีเลือดปนในปัสสาวะ ให้พิจารณาความผิดปกติของทางเดินปัสสาวะและไปตรวจปัสสาวะ
• สังเกตว่าปวดสัมพันธ์กับการเดิน ไอ ขยับตัว หรือกดบริเวณท้องหรือไม่ รวมถึงความสัมพันธ์กับประจำเดือนและการตกไข่ ข้อมูลนี้ช่วยแพทย์แยกแนวโน้มของอาการได้ แต่ไม่ใช่หลักฐานยืนยันสาเหตุ

เมื่อไรควรไปโรงพยาบาลจากอาการปวดท้องน้อยจี๊ดๆ

ให้ไปโรงพยาบาลทันทีเมื่อปวดท้องน้อยรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็ว ปวดต่อเนื่องจนขยับลำบาก หรือมีหน้ามืด เป็นลม ไข้สูง อาเจียนมาก และเลือดออกผิดปกติร่วมด้วย หากมีโอกาสตั้งครรภ์แล้วปวดท้องน้อย แม้ยังไม่ทราบผลตรวจ ก็ไม่ควรรอ เพราะต้อง排除การตั้งครรภ์นอกมดลูกและภาวะฉุกเฉินอื่น

ใช้เช็กลิสต์นี้ช่วยตัดสินใจและเตรียมข้อมูลก่อนเข้ารับบริการ

• ไปห้องฉุกเฉินทันทีเมื่อมีอาการปวดรุนแรงขึ้น ปวดไม่หยุด หน้ามืด ซีด เหงื่อออกมาก เป็นลม หายใจไม่อิ่ม ไข้สูง อาเจียนจนดื่มน้ำไม่ได้ หรือมีเลือดออกทางช่องคลอดมากผิดปกติ
• ตรวจการตั้งครรภ์โดยเร็วหากมีเพศสัมพันธ์ที่อาจทำให้ตั้งครรภ์ ประจำเดือนขาด หรือมีเลือดออกกะปริดกะปรอยร่วมกับปวดท้องน้อย และไปโรงพยาบาลทันทีหากผลเป็นบวกหรือมีอาการหน้ามืดร่วมด้วย
• นัดพบแพทย์ในเร็วๆ นี้เมื่ออาการปวดกลับมาเป็นซ้ำ ปวดต่อเนื่องไม่ดีขึ้น มีตกขาวผิดปกติ ปัสสาวะแสบขัด ปัสสาวะบ่อย หรือรบกวนการนอนและการใช้ชีวิต แม้ยังไม่มีสัญญาณฉุกเฉิน
• จดเวลาเริ่มปวด ตำแหน่งและความรุนแรงของอาการ ช่วงประจำเดือน อาการร่วม ยาที่ใช้ และประวัติการตั้งครรภ์หรือการคุมกำเนิด เพื่อให้แพทย์ประเมินได้ตรงจุด
• นำรายชื่อยาที่ใช้อยู่ ผลตรวจการตั้งครรภ์ และข้อมูลโรคประจำตัวไปด้วย หากมีผลตรวจหรือภาพถ่ายจากการรักษาครั้งก่อนให้แสดงประกอบ
• หลีกเลี่ยงการซื้อยาปฏิชีวนะหรือยาแก้ปวดหลายชนิดกินเอง เพราะอาจบดบังอาการหรือไม่เหมาะกับการตั้งครรภ์
• หลีกเลี่ยงการประคบร้อนจัด การนวดกดท้อง และการมีเพศสัมพันธ์ระหว่างเฝ้าดูอาการ โดยเฉพาะเมื่อยังไม่ทราบสาเหตุหรือมีเลือดออกผิดปกติ